Wilde Oscar
Właściwie nazwisko to Fingal O\’Flahertie Wills , angielski pisarz pochodzenia irlandzkiego. Reprezentował estetyzujące skrzydło modernizmu, co znalazło wyraz m.in. w zbiorze Szczęśliwy książę i inne opowiadania (1888, wydanie polskie 1922) i w głośnej powieści Portret Doriana Graya (1891, wydanie polskie 1906). Także pełne dowcipu dramaty, np. komedie obyczajowe: Wachlarz lady Windermere (1892, wystawienie polskie 1905, wydanie 1907), Mąż idealny (1895, wydanie polskie 1908), Brat marnotrawny (1895, wydanie polskie 1961 w zbiorze Cztery komedie), które zyskały mu miano “lorda Paradoksa“. Ponadto tragedia Salome (1893, wydanie polskie 1904, libretto opery R. Straussa pod tym samym tytułem), szkice autobiograficzne De profundis (1905, wydanie polskie 1906). Oskarżony o homoseksualizm i skazany, pobyt w więzieniu 1895-1897 opisał we wstrząsającym utworze Ballada o więzieniu w Reading (1898, wydanie polskie 1911). Polskie wybory: Pisma zebrane (tom 1-4, 1922-1923), Poezje (1924), Eseje, opowiadania… (1957), Cztery komedie (1961). Uważa egotyzm za nieodłączny składnik godności ludzkiej. Dowodzi, że wszelka sztuka musi być siłą rzeczy niemoralna. Powinniśmy również przyznać, że jej żywiołem jest raczej kłamstwo niż prawda, za dziełem sztuki kryje się praca wyobraźni, rozum ma znaczenie drugorzędne. Utalentowany, wszechstronny, uprawia wiele gatunków literackich (nie wyłączając bajek i aforyzmów) może należałoby raczej powiedzieć, że bawi się literaturą. W grywanych do dziś dramatach (Wachlarz lady Windermere, Brat marnotrawny) czyni obiektem krytyki cynizm i obłudę angielskich “wyższych sfer“. Jednak w doskonale napisanej powieści Portret Doriana Graya zło wydaje się tajemnicze, fascynujące i nieprzeniknione. “Poeta przeklęty“, męczennik, ofiara nietolerancji obyczajowej.
Leave a Reply