Schiller Friedrich
Urodzony 10 XI 1759 w Marbachu. Zmarł 9 V 1805 w Weimarze. Wybitny poeta i dramaturg niemiecki. Syn oficera werbunkowego, a następnie nadzorcy ogrodów księcia Wirtembergii. Uczęszczał do szkoły łacińskiej w Ludwigsburgu. Od 1773 przez 8 lat na rozkaz księcia poddany rygorowi akademii wojskowej, gdzie studiuje medycynę, a po kryjomu filozofię i literaturę “burzy i naporu“, w tym Goethego (mimo bezwzględnej kontroli posłuszeństwa Schiller wraz z przyjaciółmi zakłada tajny “Klub Opozycji Poetyckiej“); po ukończeniu akademii (1780) przydzielony jako medyk do pułku grenadierów w Stuttgarcie. 13 I 1782 obecny na premierze Zbójców w Mannheim bez zezwolenia księcia, który wymierza mu karę 14 dni aresztu i zakazuje pisania komedii – poeta ucieka z Wirtembergii, boryka się z nędzą. W Mannheim obejmuje stanowisko poety dramatycznego, tu odbywa się premiera Sprzysiężenia Fiesca w Genui (1783) oraz Intrygi i miłości (1784), pracuje nad Don Carlosem (ukończony 1787), tu również rozpoczyna działalność jako publicysta i teoretyk (odczyt Teatr jako instytucja moralna, 1784). Osiada w Weimarze, gdzie podejmuje studia historyczne (m.in. Historia oderwania się zjednoczonych Niderlandów od korony hiszpańskiej, 1788 i Historia wojny trzydziestoletniej, 1793) i teoretyczne (m.in. O sztuce tragicznej, 1792). Od 1788 nawiązuje znajomość, a później przyjaźń z Goethem, przy którego poparciu zostaje profesorem na uniwersytecie w Jenie; pod wpływem Goethego pisze dramaty historyczne, m.in. Obóz Wallensteina (1798), Maria Stuart (1800), Dziewica orleańska (1801). Od 1799 przebywa w Weimarze, gdzie wraz z Goethem współpracuje z teatrem, wystawiając m.in. Wilhelma Tella (1804). Jako poeta zasłynął swoimi balladami i przekładami klasyki europejskiej. Twórczość S. była utożsamiana z wolnościowymi ideałami, wyrastając z buntu przeciw despotycznemu feudalizmowi. Schiller – najwybitniejszy obok Goethego przedstawiciel niemieckiego klasycyzmu – pisała Izabella Korsak – swymi wczesnymi dramatami i teoretycznymi pracami z zakresu estetyki torował drogę nowym ideom, które niósł romantyzm. Twórczość Schillera zawsze służyła najbardziej szlachetnym dążeniom człowieka, a szczytne pojęcie o roli artysty uskrzydlało jego poezję i wyznaczało jej wysokie miejsce – także w odczuciu następnych pokoleń.
Leave a Reply