Romantyzm w Rosji
Rosyjska literatura romantyczna ma własną specyfikę, związaną z odmiennymi niż na Zachodzie realiami społeczno-politycznymi. W pierwszej połowie XIX wieku w Rosji ponowały stosunki w pełni feudalne, kapitalizm rozwijał się bardzo słabo. Rządy Aleksandra I i Mikołaja I przyniosły wzrost despotyzmu. Rosja była państwem policyjnym, brutalnie tłumiono wszelkie przejawy wolnej myśli. Czołowi przedstawiciele nowej, romantycznej literatury rosyjskiej podjęli walkę z despotyzmem poprzez ostrą krytykę panujących stosunków i umiłowanie wolności. Swoboda wypowiedzi była tu jednak ograniczona, twórców dotykały represje. ALEKSANDER PUSZKIN (1799 – 1837). Najwybitniejszy poeta rosyjski, autor wierszy lirycznych, poematów i znakomitych opowiadań. Za związki z dekabrystami został zesłany na południe Rosji, potem skazany na pobyt na głuchej wsi. We wczesnym okresie twórczości zyskał opinię poety rewolucyjnego – napisał wówczas m.in. Słynną odę “Wolność“. Na zesłaniu powstał dramat “Borys Godunow“ – obraz walk o tron moskiewski na przełomie szesnastego i siedemnastego stulecia (utwór pełen przejrzystych odniesień do czasów współczesnych poecie). Arcydziełem Puszkina jest obszerny poemat “Eugeniusz Oniegin“ -panoramiczny obraz życia rosyjskiego ziemiaństwa i arystokracji, z dramatycznym wątkiem nieszczęśliwej miłości i tragicznym finałem przyjaźni. Aleksander Puszkin wzniósł poezję rosyjską na wyżyny sztuki poetyckiej. Był nowatorem w zakresie języka – korzystał chętnie z prostej mowy potocznej, wzorów ludowych. Wprowadził na grunt rosyjski nowe gatunki literackie (powieść poetycka, dramat romantyczny, ballada). Był też wybitnym prozaikiem (powieść “Córka kapitana“, cykl nowel pt. “Opowieści świętej pamięci Iwana Piotrowicza Biełkina“). W życiu osobistym Puszkin przeżywał prawdziwie romantyczny dramat. Zginął w pojedynku w obronie honoru żony. Miał wówczas 38 lat. MICHAł LERMONTOW (1814 – 1841). Poeta, prozaik, autor znakomitej powieści “Bohater naszych czasów“. Jest to przejmujący obraz życia bohatera, który nie umie pogodzić się z ponurą, carską rzeczywistością, ani odnaleźć sensu życia w walce. Powieść ta była wielkim oskarżeniem stosunków w Rosji. Lermontow tworzył też wiersze liryczne i romantyczne poematy (najsłynniejszy jest poemat fantastyczny “Demon“). Za antycarskie treści swoich wierszy poeta został zesłany na Kaukaz i powołany do wojska. Tragiczny los, czy też może wszechobecne w carskiej armii intrygi spowodowały, że i Lermontow – tak jak Puszkin – zginął w pojedynku (w wieku 27 lat).
Leave a Reply