Romantyzm Niemiecki
Powstanie romantyzmu niemieckiego poprzedził okres “Sturm und Drang“ (“Burzy i Naporu“). Cechą charakterystyczną literatury niemieckiej był fakt, że dwaj najwięksi poeci tego kraju, żyjący w dobie romantyzmu, nie uważali się za romantyków. Obaj – Goethe i Schiller – wywarli jednak ogromny wpływ na kształt literatury europejskiej pierwszej połowy XIX stulecia. JAN WOLFGANG GOETHE (1749 – 1832). Powszechnie uważany jest za największego poetę Niemiec i jednego z najwybitniejszych poetów świata. Był autorem utworów lirycznych, powieści, ballad, dramatów i rozpraw naukowych. Najdojrzalszym dziełem Goethego jest “Faust“ – tragedia w dwóch częściach, pisana w latach 1768 – 1831. Jej bohaterem jest uczony alchemik, który nie znalazł szczęścia ani w pracy naukowej, ani w innych sferach życia i sprzedał duszę diabłu. Ten stary motyw baśni ludowych posłużył Goethemu do wypowiedzenia ważnych treści filozoficznych i psychologicznych. Dzieło Goethego wciąż od nowa skłania do zadawania pytań, czym jest prawda, szczęście, miłość? “Faust“ jest też źródłem niezwykłych przeżyć poetyckich. Wielki wpływ na rozwój literatury romantycznej i obyczajowości epoki wywarła powieść Goethego “Cierpienia młodego Wertera“ (1774) – dzieje nieszczęśliwej miłości, zakończonej samobójstwem bohatera. Kochanków rozdzieliły przesądu stanowe, fałszywy kodeks moralny otoczenia. Utwór Goethego powszechnie odebrano jako protest przeciw rzeczywistości, obronę prawa jednostki do wolności i miłości. Romantycy zachwycali się też balladami Goethego (“Uczeń czarnoksiężnika“, “Król elfów“). Wprowadzenie do literatury artystycznej starej formy ballady ludowej zapoczątkowało bujny rozwój tego gatunku w okresie romantyzmu. FRYDERYK SCHILLER (1759 – 1805). Poeta i dramatopisarz, przyjaciel Goethego. We wczesnym okresie twórczości pisał dramaty, które były wyrazem buntu przeciw feudalnym, ograniczającym prawa jednostki i rozwój społeczeństw (“Zbójcy“, “Intryga i miłość“, “Fiesco“). Ostatnie dziesięć lat życia poety, nazywane okresem klasycznym, przyniosło słynne ballady (m.in. tłumaczoną przez Mickiewicza “Rękawiczkę“), liryki i dramaty historyczne (trylogia “Obóz Wattensteina“, “Maria Stuart“, “Dziewica Orleańska“, “Wilhelm Tell“, “Narzeczona z Messyny“). Schiller był także autorem rozpraw historycznych i estetycznych. Najwybitniejszym poetą niemieckim okresu pełnego rozwoju romantyzmu był Heine. HENRYK HEINE (1797 – 1856). Autor bardzo wszechstronny, pisał wiersze liryczne, poematy, powieści, utwory polityczne, wspomnienia z podróży. Charakteryzowała go ogromna pasja polemiczna, błyskotliwy dowcip, ostra ironia. Był zarazem mistrzem w operowaniu nastrojem. Heine – demokrata i bezlitosny krytyk stosunków feudalnych oraz tendencji absolutystycznych, dominujących w niektórych księstwach niemieckich – został zmuszony do emigracji. Jego utwory od r. 1835 były w Niemczech zakazane. Słynne zbiory liryki Heinego: “Księga pieśni“, “Liryczne intermezzo“. W latach 1826-31 powstały 4 tomy “Obrazów z podróży“. Heine zajmował się też publicystyką i krytyką literacką.
Leave a Reply