Refleksja filozoficzna w liryce D. Naborowskiego w związku z tendencjami kultury duchowej epoki.
W twórczości Daniela Naborowskiego jest przejawem sprzeczności, jakie zauważał człowiek w filozofii epoki baroku. Z jednej strony poczucie śmiertelności ludzkiego ciała, z drugiej nieśmiertelności duszy. Przemijalność życia – duchowy głód wieczności. Istnienie człowieka w świecie pełnym marności – potrzeba zachowania własnej odrębności. Właśnie pojęcie marności oraz przemijania czasu pojawiało się w poezji Naborowskiego najczęściej. Nawet w erotyku “Do Anny“ pojawia się anafora “z czasem“ i przedstawiane są niszczycielskie skutki upływającego czasu. Pojęcie marności wiązało się ściśle z fascynacją upływającym czasem, śmiercią i nicością. Człowiek ówczesny był świadom swojej nietrwałości i poszukiwał jakiejś postawy wobec przemijania. Marność wszelkich dóbr ziemskich i zarazem nieustanna chęć ich zdobycia, niepojęty bieg czasu i wieczna niestałość bytu – to motywy składające się na jeden z wielkich światopoglądowych tematów poezji sztuki i baroku. Podmiot liryczny wiersza “Marność“ zauważa, że w świecie, w którym wszystko przemija jedyną wartością trwałą i niezmienną jest Bóg. Proponuje on znalezienie złotego środka, który pozwoliłby człowiekowi żyć zgodnie z wolą Boga aż do śmierci, która dla człowieka wierzącego nie jest wcale straszna. Natomiast w wierszu “Krótkość żywota“ pojawia się pesymistyczna wizja człowieka skazanego na śmierć już w chwili urodzenia, którego życie jest tylko “czwartą częścią mgnienia“. W wierszu “Cnota grunt wszystkiemu“ podmiot liryczny zauważa, że wszystko przeminie a pozostanie jedynie cnota, która nadaje sens życia człowiekowi, pozwala mu osiągnąć wewnętrzny spokój i harmonię.
Leave a Reply