Następstwa wojny trzynastoletniej (1454-1466)
W momencie rozpoczęcia wojny, zwołane przez króla Kazimierza Jagiellończyka pospolite ruszenie wielkopolskie, zebrane w obozie w Cerkwicy, uzależniło rozpoczęcie działań wojennych od uzyskania nowych przywilejów. Król postawiony w sytuacji przymusowej musiał ulec żądaniom i nadał przywileje szlachcie wielkopolskiej, które następnie w Nieszawie zostały rozciągnięte na całą Polskę. Jednocześnie, można powiedzieć, że ów przywileje były pierwszym następstwem, dopiero co rozpoczętej wojny. Nowe przywileje ograniczały swobodę króla w polityce zagranicznej, ponieważ odtąd nie mógł on zwoływać pospolitego ruszenia bez zgody sejmików ziemskich. Dodatkowo sejmiki miały też wyrażać zgodę na zmianę istniejącego prawa i na jakiekolwiek dodatkowe opodatkowania przewyższające 2 grosze z łana. Same działania wojenne zakończyły się w październiku 1466 roku, zawarciem drugiego pokoju toruńskiego. Rezultatem tej długiej i ciężkiej wojny było odzyskanie przez Polskę, po niemal 160 latach, utraconego w 1308 roku Pomorza Gdańskiego, a także rozciągnięcie zwierzchnictwa politycznego nad Zakonem, który przeszło półtora wieku był najgroźniejszym sąsiadem państwa polskiego. Na mocy pokoju do Polski powróciło, wspomniane już Pomorze Gdańskie, ziemia chełmińska, a także przyłączono do niej Warmię, Malbork i Elbląg. Ziemie te, zwane odtąd Prusami Królewskimi zachowały odrębność ustrojową z własnym sejmikiem generalnym i osobnymi urzędami. Reszta ziem zakonnych ze stolicą w Królewcu stanowiła lenno Polski. Każdy wielki mistrz musiał po swoim wyborze składać hołd lenny królowi polskiemu, był też ograniczony w polityce zagranicznej oraz zobowiązany do udzielania pomocy wojskowej w wojnach prowadzonych przez króla polskiego. Fakt ten miał dla Polski ogromne znaczenie polityczne. Jednocześnie otwarcie możliwości nieskrępowanego handlu poprzez Gdańsk przyczyniło się do rozwoju gospodarczego Polski.
Leave a Reply