Cechy i struktura tragedii antycznej na podstawie "Antygony" Sofoklesa
1. Zasada trzech jedności: a) czasu – akcja rozgrywa się w czsie jednej doby (między wschodem i zachodem słońca) b) miejsca – akcja rozgrywa się w jednym miejscu ( o wydarzeniach innych informuje specjalny aktor – posłaniec) c) akcji – jest ona jednowątkowa (bez wątków pobocznych) 2. Ograniczona liczba aktorów (3), występowali tylko mężczyżni 3. Brak scen zbiorowych 4. Konflikt tragiczny ( starcie dwóch przeciwstawnych racji, jedna z nich musi zginąć, postacie kierowani fatum, losem, przeznaczeniem) 5. Istnienie chóru 6.Zasada decorum (obowiązek pisania tragediistylem wysokim) 7.Zasada jedności estetyk ( zakaz przeplatania się scen tragicznych i komicznych) 8.Bohaterami są wybitne jednostki pochodzące z wyższych sfer 9.Specyficzna budowa utworu: · prolog – zapowiedż wydarzeń · parodos – pierwsze wystąpienie chóru, wprowadzające do akcji) · pięć przeplatających się epejsodionów (wystąpienia aktorów) i stasimonów ( wystąpienia chóru) · zawiązanie akcji z uwzględnieniem: – perypetii (punkt kulminacyjny, zwrotny np. aresztowanie Antygony) – katastrofy (klęska bohatera, najczęściej jego śmierć) – kommos-u (scena lamentu i żalu) – stychomatii (dialog 2 postaci złożony z jednowersowych wypowiedzi) · exodos(ostanie wystąpienie chóru podsumowującego wydarzenia) Rola chóru – złożony z 12-15 mężczyzn, stwarzał nastrój, zapowiadał akcję, informował o wydarzeniach, komentował i oceniał bieg wypadków i snuł rozważania na tematy ogólne. Bohater tragiczny – musi wybierać pomię dzy dwoma równie ważnymi wartościami ( Antygona – pogrzebanie zwłok brata, podporządkowanie się ojcu – prawo ludzkie i boskie). Ironia tragiczna – oba posunięcia prowadzą do zguby. Wina tragiczna – winą okazuje sią moralne postępowanie, jednostka za swoje czyny zostaje ukarana. Charakterystyka postaci: 1.Antygona- wierząca, aktywna, stawia czynny opór, kocha brata, przeciwstawia się ojcu – odważna, moralna, uparta, konsekwentna, rozważna, nie obawia się śmierci, religijna 2.Kreon – uparty, dumny, pyszny, jest despotą, nieustępliwy, porywczy, dba o autorytet, chce być sprawiedliwy i przestrzegać praw, ceni państwo 3.Hajmon (syn Kreona, narzeczony Antygony) – ma inny pogląd na sposób rządzenia państwem, ceni lud, jest mniej radykalny od ojca, rozważny, kochający Antygonę. 4.Ismena ( siostra Antygony)- niezdecydowana, bojażliwa, uległa, chce być lojalna wobec króla, uznaje wyższośc mężczyzn, oportunistka 5.Polinejk- poległy brat Ismeny i Antygony, zdrajca ojczyzny Nawiązania do konwencji gatunkowej tragedii w literaturze nowożytnej: 1.,,Odprawa posłów greckich “ J.Kochanowskiego-renesans – wybitna jednostka zastąpiona zbiorowością – Troja – zakończenie (nie katastrofa – zapowiedzenie zniszczenia Troi) 2.,,Powrót posła“ Julian Ursyn Niemcewicz- oświecenie -komedia polityczna z zachowaniem struktury dramatu antycznego 3.,,Nie-boska komedia“ Zygmunt Krasiński-romantyzm -lużna struktura,zarwanie z zasadą trech jedności, świat realny i nadrealny, różne rodzaje literackie.
Leave a Reply